Η πραγματικότητα της ηλεκτροκίνησης: Συμβίωση και ταξίδι με τη βασική έκδοση του Tesla Model 3

Για οποιαδήποτε αυτοκινητοβιομηχανία, το να προσφέρει τη «βασική» έκδοση ενός αυτοκινήτου, σημαίνει συνήθως ότι ο τελικός καταναλωτής καλείται να αποδεχθεί συγκεκριμένους, και συχνά αυστηρούς, συμβιβασμούς. Στον αναπτυσσόμενο και διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, η παραχώρηση αυτή μεταφράζεται σχεδόν πάντα, σε μια μικρότερης χωρητικότητας μπαταρία και, κατ’ επέκταση, σε αισθητά πιο περιορισμένη αυτονομία.

Το Tesla Model 3 στη βασική του έκδοση είναι προφανώς το πιο προσιτό όχημα της εταιρείας, και φέρει αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό της μικρότερης εμβέλειας συγκριτικά με τα ακριβότερα μοντέλα. Όμως, το ερώτημα που προκύπτει δεν είναι απλά θεωρητικό, βασισμένο σε νούμερα, αλλά καθαρά πρακτικό. Πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη το αν ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο με αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ικανό να καλύψει τις ανάγκες ενός πραγματικού ταξιδιού στη χώρα μας. Ένα ολοκληρωμένο αυτοκίνητο οφείλει να είναι αποδοτικό όχι μόνο στη θεωρία και στις ιδανικές συνθήκες, αλλά στον πραγματικό δρόμο, χωρίς να ταλαιπωρεί τον οδηγό του.

Η πραγματικότητα των αποστάσεων

Το πόσο εύκολα μπορεί να ταξιδέψει κανείς με ένα ηλεκτρικό όχημα, εξαρτάται σε απόλυτο βαθμό από τη γεωγραφία και τον τελικό προορισμό. Ρεαλιστικά όμως, στην ελληνική επικράτεια, οι μεγάλες αποστάσεις δεν είναι και τόσες πολλές σε σχέση με τα ευρωπαϊκά ή αμερικανικά δεδομένα. Το να ταξιδέψει κάποιος και να φτάσει στον προορισμό του χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, χωρίς εξωφρενική καθυστέρηση και, κυρίως, χωρίς να βαριέται να περιμένει πάνω από έναν φορτιστή, είναι κάτι που τελικά μπορεί να επιτευχθεί στις περισσότερες περιπτώσεις.

Τόσο η βασική έκδοση του Model 3, όσο και η αντίστοιχη έκδοση του Model Y, διαθέτουν μπαταρίες με μικρότερη χωρητικότητα και κατά συνέπεια μικρότερη αυτονομία από τις υπόλοιπες εκδόσεις των αυτοκινήτων της Tesla. Παρόλα αυτά, και πάλι σε άμεση σύγκριση με πολλά άλλα ηλεκτρικά αυτοκίνητα του ανταγωνισμού, εξακολουθούν να έχουν καλύτερη ή έστω την ίδια καλή απόδοση.

Η δοκιμασία: Αθήνα – Καλαμάτα

Για να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σενάρια μετακίνησης είναι η διαδρομή από την Αθήνα προς τη Μεσσηνία. Περιοχές όπως η Μικρή Μαντίνεια , απέχουν περίπου 220 με 230 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα. Αν κάποιος διαθέτει εξοχικό στην περιοχή, ή απλά θέλει να πραγματοποιήσει μια εκδρομή σε αυτή την απόσταση, το ζητούμενο είναι να μπορεί να κινηθεί με απόλυτα φυσιολογική ταχύτητα.

Η εκκίνηση ενός τέτοιου ταξιδιού απαιτεί προφανώς μια γεμάτη μπαταρία. Μετά από πλήρη φόρτιση σε εγκαταστάσεις ταχυφόρτισης της εταιρείας (όπως αυτές στο Golden Hall), το αυτοκίνητο ξεκινά με περίπου 95% ενέργεια. Το ενδιαφέρον… τεχνικό στοιχείο εδώ, είναι ο ρεαλιστικός υπολογισμός της πτώσης αυτού του ποσοστού μέσα στον αστικό ιστό. Μέχρι να βγει τελικά κάποιος στον αυτοκινητόδρομο και να περάσει το κομμάτι της έντονης κίνησης (η οποία στην Αθήνα αποτελεί ένα εντελώς ξεχωριστό κεφάλαιο που μεταβάλλεται ανάλογα με την ώρα και την περιοχή) η μπαταρία βρίσκεται ρεαλιστικά στο 94-95%. Από αυτό το σημείο ξεκινά και η πραγματική μέτρηση της κατανάλωσης του ταξιδιού.

Ταχύτητα, αεροδυναμική και ενεργειακή διαχείριση

Σε αντίθεση με αυτό που επιτάσσει η συντηρητική προσέγγιση της ηλεκτροκίνησης, η οποία θέλει τα αυτοκίνητα να κινούνται με 100 ή 110 χιλιόμετρα την ώρα για τη μεγιστοποίηση της εμβέλειας, η πραγματική δοκιμή ενός αυτοκινήτου πρέπει να γίνεται στους ρυθμούς που επιβάλλει ο σύγχρονος τρόπος ταξιδιού. Μια μέση ταχύτητα 130 χ.α.ω. είναι απόλυτα φυσιολογική.

Και αν κάποιος σπεύσει να επιχειρηματολογήσει ότι σε συγκεκριμένα σημεία του δρόμου το όριο είναι χαμηλότερο, καλό είναι να επανέλθει στη πραγματικότητα των ελληνικών αυτοκινητόδρομων και να κατανοήσει ότι συχνά τα όρια αυτά είναι υπερβολικά χαμηλά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ίδιος ο δρόμος είναι επικίνδυνος στα σημεία αυτά.

Με σταθερή κίνηση λοιπόν στα 130 χλμ/ώρα, με τρεις ή τέσσερις επιβάτες στην καμπίνα, και με το σύστημα κλιματισμού να λειτουργεί αδιάκοπα κατά τη διάρκεια της ημέρας στο πήγαινε (και αντίστοιχα το βράδυ στην επιστροφή, όπου οι απαιτήσεις ψύξης είναι μεν μικρότερες, αλλά υπαρκτές), το βασικό Model 3 έφτασε στη Μικρή Μαντίνεια έχοντας περίπου ένα 25% της μπαταρίας του ακόμα διαθέσιμο. Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε μια κατανάλωση της τάξης του 70% της μπαταρίας για να καλυφθεί η συγκεκριμένη απόσταση χωρίς καμία απολύτως παραχώρηση στην ταχύτητα ή την άνεση. Το ίδιο περίπου ποσοστό, αναμενόμενα, χρειάστηκε και για την επιστροφή.

Αυτό αποδεικνύει περίτρανα πως το συγκεκριμένο όχημα, ακόμα και αν τεχνικά δεν φέρει την καλύτερη δυνατή αυτονομία της αγοράς, είναι απόλυτα ικανό να φτάσει με ασφάλεια στον προορισμό του. Επιτρέπει στους επιβάτες να ολοκληρώσουν το ταξίδι τους, να απολαύσουν το μπάνιο τους ή μια μικρή βόλτα, και ναι, έπειτα από όλα αυτά, να αναζητήσουν έναν σταθμό φόρτισης.

Υποδομές φόρτισης και το… άγχος που δεν υπάρχει

Ένα εύλογο επιχείρημα που προβάλλεται συχνά, είναι η επιθυμία του οδηγού να φτάσει στο εξοχικό του ή στον προορισμό της εκδρομής του χωρίς να χρειαστεί να ασχοληθεί καθόλου με την φόρτιση του οχήματος. Η πραγματικότητα είναι πως πλέον, και αυτό το σενάριο είναι εφικτό. Τουλάχιστον στην περιοχή της Μεσσηνίας, όπως και γενικότερα στην Πελοπόννησο, το να βρει κάποιος έναν σταθμό φόρτισης δεν είναι πλέον ιδιαίτερα δύσκολο.

Αυτό που ρεαλιστικά απαιτείται στην πράξη, είναι ο υπολογισμός ενός ελάχιστου αποθέματος ασφαλείας. Σε ένα αυτοκίνητο της Tesla, το να υπολογίζει κανείς ότι θα φτάσει στον σταθμό φόρτισης έχοντας ένα διαθέσιμο υπόλοιπο περίπου 10% στην μπαταρία του, είναι ο ιδανικός τρόπος για να διασφαλίσει την απόλυτη ηρεμία στις διακοπές ή την επιστροφή του.

Είναι προφανές πως ηλεκτρικά οχήματα με σημαντικά μεγαλύτερη αυτονομία προσφέρουν αντίστοιχα περισσότερη ελευθερία. Επιτρέπουν στον οδηγό να ολοκληρώσει το ταξίδι και να έχει περίσσεια ενέργειας για εκτεταμένες τοπικές μετακινήσεις. Όμως, το γεγονός ότι ένα όχημα σαν το βασικό Model 3 μπορεί να φέρει εις πέρας ένα ταξίδι μέχρι την Καλαμάτα, και με ελάχιστα πιο προσεκτική οδήγηση να φτάσει με ένα εντυπωσιακό 30% υπόλοιπο μπαταρίας, καθιστά την όλη εμπειρία εξαιρετικά εύκολη και άνετη.

Το κόστος μετακίνησης και οι λανθασμένες συγκρίσεις

Αν υπάρχει ένας τομέας που η ηλεκτροκίνηση συνεχίζει να εντυπωσιάζει (έστω και αν για πολλούς δεν αποτελεί το μοναδικό ή το πιο κρίσιμο κριτήριο) αυτός είναι το κόστος μετακίνησης. Σε μια αυθημερόν εξόρμηση προς την Καλαμάτα, η οποία περιλάμβανε και τοπικές διαδρομές για φαγητό στην περιοχή , το αυτοκίνητο κατέγραψε 552,6 χιλιόμετρα με συνολική κατανάλωση ενέργειας στις 89,6 kWh.

Η μετατροπή αυτών των κιλοβατώρων σε ακριβές χρηματικό κόστος παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τον πάροχο ενέργειας και την τοποθεσία φόρτισης. Υπάρχει μάλιστα ένα τεχνικά επιλήψιμο ζήτημα με συγκεκριμένες εταιρείες, οι οποίες εκμεταλλεύονται στρατηγικά τη δυνατότητα τοποθέτησης ταχυφορτιστών στους αυτοκινητόδρομους, χρεώνοντας την ταχεία φόρτιση πιο ακριβά.

Παρόλα αυτά, το τελικό συμπέρασμα παραμένει ακλόνητο: Το κόστος για 552,6 χιλιόμετρα ταξιδιού είναι χαμηλότερο από οποιοδήποτε αντίστοιχο αυτοκίνητο με κινητήρα βενζίνης. Και εδώ ακριβώς εντοπίζεται το μεγαλύτερο σφάλμα στην επιχειρηματολογία κατά των EV. Η σύγκριση πρέπει να γίνεται με αυστηρά ορθολογικά κριτήρια. Δεν μπορεί κανείς να αντιπαραβάλει το κόστος χρήσης ενός υπερσύγχρονου ηλεκτρικού οχήματος με ένα αυτοκίνητο  15 ετών που κινείται με αέριο, ή με ένα diesel των 100 και 120 ίππων. Για να έχει τεχνική και ουσιαστική βάση η σύγκριση, οφείλει να γίνει με ένα πετρελαιοκίνητο ή βενζινοκίνητο όχημα που διαθέτει την ίδια ιπποδύναμη, το ίδιο μέγεθος, τους ίδιους χώρους, τον ίδιο πολυτελή εξοπλισμό και προσφέρει το ίδιο επίπεδο άνεσης. Σε μια τέτοια ευθεία αντιπαράθεση, το συμβατικό αυτοκίνητο απλά δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τα νούμερα του Model 3.

Η εμπειρία οδήγησης

Πέρα από τους αριθμούς και τις κιλοβατώρες, το στοιχείο που καθιστά το Model 3 ένα ξεχωριστό αυτοκίνητο στον τομέα του, είναι η ίδια η εμπειρία οδήγησης. Το να ταξιδεύει κανείς με τις τεχνολογίες που ενσωματώνει η Tesla, δημιουργεί ένα περιβάλλον εντυπωσιακά άνετο και ξεκούραστο.

Η χρήση συστημάτων όπως το Adaptive Cruise Control αφαιρεί τεράστιο φόρτο εργασίας από τον οδηγό. Και όταν ενεργοποιείται το Autosteer η συμβολή του οδηγού στην καθαρά μηχανική διαδικασία της οδήγησης ελαχιστοποιείται. Αυτή ακριβώς η απουσία κόπωσης είναι που μετατρέπει ένα αυθημερόν ταξίδι 550+ χιλιομέτρων από μια εξουθενωτική αγγαρεία, σε μια εξαιρετικά εύκολη και απολύτως εφικτή διαδικασία, κάτι που με ένα συμβατικό όχημα παρόμοιου κόστους φαντάζει εξαιρετικά πιο δύσκολο.

Αξιολόγηση του ανταγωνισμού

Στη ραγδαία εξελισσόμενη αγορά του σήμερα, είναι αλήθεια πως ο ανταγωνισμός εντείνεται. Εταιρείες από την Κίνα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την BYD, προσφέρουν αναμφίβολα πολύ καλά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τα οποία μελλοντικά θα πρέπει να αξιολογηθούν και να συγκριθούν με την ίδια αυστηρότητα απέναντι στις προτάσεις της αμερικανικής φίρμας.

Ταυτόχρονα, δεν λείπουν και οι εναλλακτικές επιλογές από καταξιωμένους κατασκευαστές, όπως τα υβριδικά μοντέλα της Toyota. Πρόκειται για μια εταιρεία που χρήζει απόλυτου σεβασμού, ωστόσο η πρακτική εφαρμογή της τεχνολογίας της οδηγεί συχνά σε οδηγικές συμπεριφορές που προκαλούν εκνευρισμό. Ειδικά εντός του αστικού ιστού, όπου οι οδηγοί τείνουν να κινούνται με ρυθμούς… χελώνας προσπαθώντας εναγωνίως να παραμείνουν στην αποκλειστική χρήση του ηλεκτροκινητήρα.

Εν κατακλείδι, η βασική έκδοση του Tesla Model 3 δεν είναι απλά ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο εισαγωγικού επιπέδου. Αποτελεί ένα τεχνικά κορυφαίο, γρήγορο  σύνολο που δεν απαιτεί καμία παραχώρηση στην άνεση ή την ταχύτητα του ταξιδιού. Με κόστος κτήσης και χρήσης πολύ χαμηλότερο από οποιοδήποτε όχημα εσωτερικής καύσης αντίστοιχων δυνατοτήτων, αποδεικνύει ότι τα χρήματα του αγοραστικού κοινού πιάνουν τόπο, μεταμορφώνοντας την ηλεκτροκίνηση από… επιστημονική φαντασία, στη μόνη λογική επιλογή για το παρόν και το μέλλον.