Για οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή, το να έχει ο ιδιοκτήτης την ελευθερία επισκευής ακούγεται, τουλάχιστον θεωρητικά, ως ιδανικό σενάριο. Όμως, στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της πολυσυζητημένης νομοθεσίας, η πραγματικότητα είναι ελαφρώς διαφορετική. Παρά τη δημοσιότητα που έχει πάρει το θέμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να υποχρεώσει τους κατασκευαστές να προσφέρουν αποσπώμενη μπαταρία σε όλα ανεξαιρέτως τα τηλέφωνα. Υπάρχουν πολύ συγκεκριμένοι λόγοι για τους οποίους η θεωρία και η πράξη απέχουν πάντα μεταξύ τους, καθιστώντας πρακτικά δύσκολο το να εφαρμοστεί η συγκεκριμένη οδηγία με οριζόντιο τρόπο για τα περισσότερα τηλέφωνα που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η συγκεκριμένη οδηγία βρίσκεται ακόμα στο στάδιο της διαβούλευσης με διάφορες εταιρείες, προκειμένου να καθοριστούν οι απαραίτητες εξαιρέσεις για προϊόντα που πραγματικά πρέπει να εξαιρεθούν. Υπάρχουν πολλά προϊόντα με ενσωματωμένη μπαταρία όπου, αν ο χρήστης προσπαθήσει να την αλλάξει μόνος του, είτε δεν θα το κάνει σωστά, είτε η συσκευή θα χάσει άλλες ιδιότητές της.
Αδιαβροχοποίηση στην πράξη.
Αν υπάρχει ένας τομέας που καθορίζει τις εξαιρέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτός είναι σίγουρα η αδιαβροχοποίηση. Αν δεν αλλάξει κάτι με δραματικό τρόπο, η οδηγία θα εξαιρέσει όσα τηλέφωνα διαθέτουν επίσημη πιστοποίηση για αντοχή στο νερό και τη σκόνη, και πιο συγκεκριμένα όσα φέρουν πιστοποίηση IP67, IP68 και IP69.
Ιστορικά, και για όσους θυμούνται πώς ήταν η αγορά πριν από αρκετά χρόνια, υπήρχαν λίγα αδιάβροχα τηλέφωνα στα οποία ο χρήστης μπορούσε να ανοίξει το πίσω καπάκι και να έχει πρόσβαση στην μπαταρία. Υπάρχει όμως ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος που αυτή η πρακτική σταμάτησε αρκετά γρήγορα. Για να παραμείνουν αδιάβροχα αυτά τα τηλέφωνα, έπρεπε το καπάκι να κλείσει σωστά, κάτι που προφανώς δεν ίσχυε πάντα στην πράξη.
Επιπλέον, το συχνό άνοιγμα και κλείσιμο στο πίσω καπάκι, μετά από ένα σημείο, προκαλούσε φθορά, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζει πλέον σωστά. Το ίδιο συνέβαινε και με τα προστατευτικά στη θύρα φόρτισης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι ο ιδιοκτήτης δεν μπορούσε εύκολα να καταλάβει πότε η συσκευή του είχε χάσει τη στεγανοποίησή της, με αποτέλεσμα να μπαίνει νερό στο εσωτερικό, έστω και κατά λάθος.
Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο ζήτημα εγγύησης. Τα τηλέφωνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν κανονικά εγγύηση για 2 χρόνια. Πρέπει με κάποιο τρόπο να διασφαλιστεί ότι μέσα σε αυτό το διάστημα ο χρήστης δεν θα ανοίξει τη συσκευή του για να αλλάξει την μπαταρία, κλείνοντάς την μετά λάθος. Αν μπει νερό, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε ο κατασκευαστής μπορούν να είναι σίγουροι αν το φταίξιμο είναι εργοστασιακό ή αν ο χρήστης ακύρωσε την αδιαβροχοποίηση. Το να αρνηθεί η εταιρεία την εγγύηση προϋποθέτει ότι μπορεί να αποδείξει το άνοιγμα της συσκευής, κάτι που δεν είναι πάντα απλό.
Η αλήθεια για την μπαταρία.
Επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν παίρνει επιπόλαιες αποφάσεις, έχει βάλει μια ακόμα πολύ σημαντική προϋπόθεση για να εξαιρεθεί ένα τηλέφωνο από την υποχρέωση της αποσπώμενης μπαταρίας. Η μπαταρία πρέπει να κρατάει ένα εύλογο χρονικό διάστημα. Συγκεκριμένα, η νομοθεσία απαιτεί η μπαταρία να διατηρεί τουλάχιστον το 83% της αρχικής της χωρητικότητας μετά από 1.000 κύκλους φόρτισης.
Για την ιστορία, η πλειοψηφία των τηλεφώνων σήμερα, ακόμα και τα πιο οικονομικά μοντέλα, καλύπτουν ήδη αυτή την απαίτηση. Στα περισσότερα σύγχρονα τηλέφωνα, μια μπαταρία κρατάει με χαρακτηριστική άνεση για αρκετά περισσότερο από δύο χρόνια, μέχρι η απόδοσή της να πέσει σε βαθμό που να δυσκολεύει την καθημερινή χρήση. Ο έλεγχος αυτής της προϋπόθεσης, βέβαια, βασίζεται στη δήλωση του ίδιου του κατασκευαστή, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν δοκιμάζει κάθε μοντέλο ξεχωριστά σε μεγάλο δείγμα.
Εδώ που τα λέμε, αν κάποιος χρησιμοποιεί ένα τηλέφωνο για τρία ή τέσσερα χρόνια και χρειαστεί αλλαγή μπαταρίας, η διαφορά στο κόστος μεταξύ του να την αλλάξει μόνος του (αν μπορούσε) και του να απευθυνθεί σε κάποιο επίσημο service, δεν είναι τόσο μεγάλη.
Το παράδειγμα της Apple.
Αν υπάρχει κάτι που συχνά αναφέρεται ως αντεπιχείρημα, αυτό είναι το πρόγραμμα self-repair της Apple στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εταιρεία πράγματι δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να αλλάξουν μόνοι τους την μπαταρία, την οθόνη και άλλα τμήματα σε συγκεκριμένα μοντέλα.
Όταν όμως κάποιος δει τι ακριβώς απαιτείται στην πράξη, συνειδητοποιεί ότι είναι μια… καθόλου απλή διαδικασία. Αρχικά, απαιτείται η καταχώρηση του σειριακού αριθμού του τηλεφώνου για να σταλεί το ανταλλακτικό. Στη συνέχεια, είναι υποχρεωτική η ενοικίαση όλου του απαραίτητου εξοπλισμού, προκειμένου η συσκευή να κλείσει σωστά, να παραμείνει αδιάβροχη και να λειτουργεί απροβλημάτιστα.
Ακόμα και για την Apple, που έχει αναγκαστεί να προσφέρει αυτή τη λύση, δεν υπάρχουν διαθέσιμα αρκετά πακέτα εξοπλισμού. Πολλές φορές, ο χρήστης περιμένει όχι για το ανταλλακτικό, αλλά για τον εξοπλισμό που πρέπει να νοικιάσει, να λάβει, να χρησιμοποιήσει και μετά να επιστρέψει.
Συμπέρασμα.
Η ελευθερία επισκευής είναι ένα εξαιρετικό… θεωρητικό επιχείρημα, αλλά η πραγματικότητα απαιτεί πιο πρακτικές λύσεις. Η Ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει εξαιρέσεις, όχι μόνο για τηλέφωνα, αλλά και για πολλά προϊόντα (ακόμα και από μικρές εταιρείες) που έρχονται σε επαφή με νερό ή που η χειροκίνητη αποσυναρμολόγησή τους θα σήμαινε την καταστροφή τους.
Οι καταναλωτές μπορεί να αποζητούν την ελευθερία επισκευής, όμως στην πράξη εκτιμούν πολύ περισσότερο την ασφάλεια που τους προσφέρει μια αδιάβροχη κατασκευή.
Λίγο περισσότερο από μια 10ετία σε επίσημα service, έχοντας επισκευάσει μερικές… χιλιάδες τηλέφωνα, από την εποχή που δεν ήταν ακόμα “smartphones”. Βρήκα περισσότερο ενδιαφέρον στη δοκιμή τους, την δημιουργία αναλυτικών reviews και video για κάθε ένα από αυτά! Gaming και οδήγηση οι αγάπες μου εκτός του χώρου της τεχνολογίας
